İçerik Merkezi

Sitede ara

Makaleler ve bilgi sayfaları içinde başlık veya konuya göre arayın.

Vazife ve Sağlık

Vazife Malullüğü Aylığı Nasıl Hesaplanır?

Vazife Malullüğü Aylığı Nasıl Hesaplanır?

Özetle: Vazife malullüğü aylığı, görev sırasında ya da görev nedeniyle malul kalan kamu görevlisi, asker veya erbaş/ere bağlanan sürekli gelirdir. Hesaplamada dört ana değişken rol oynar: hizmet süresi, derece-kademe bilgisi (buna bağlı gösterge ve ek gösterge rakamları), maluliyet derecesi ile her yıl Ocak ve Temmuz’da Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan memur maaş katsayısı. 2026 yılının ikinci yarısı için aylık katsayı 1,575512; taban aylık katsayısı 25,794915 olarak belirlenmiştir. Aylık, prim ödeme gün sayısı şartı aranmadan bağlanır ve ödemeye başlama tarihi genellikle geriye dönük olarak ilişik kesme tarihini izleyen aybașıdır.

Vazife Maluliyeti Davası 

Vazife Malullüğü Aylığı Nedir?

Vazife malullüğü aylığı, görevini yaparken, görevi nedeniyle ya da göreve gidiş-dönüş sırasında meydana gelen kaza veya hastalık sonucu çalışma gücünün en az %60’ını kaybeden — ya da mesleğini artık yapamayacak hale gelen — kamu görevlisi, subay, astsubay, uzman erbaş veya er/erbaşa yaşam boyu bağlanan bir sosyal güvenlik ödemesidir.

Normal (adi) malullük aylığından temel farkı şudur: adi malullükte prim ödeme gün sayısı şartı ve çalışma gücünün en az %60 oranında kaybedildiğine dair belirleme aranır; vazife malülü aylığında ise prim şartı aranmaz ve “görevle illiyet bağı” belirleyici unsurdur. Göreve yeni başlamış birinin bile prim biriktirmeksizin bu aylığa hak kazanabilmesi, vazife malullüğünü sosyal güvenlik sistemi içinde ayrıcalıklı bir statü haline getirir.

Yasal Dayanak: 5434 mi, 5510 mu?

Hangi kanunun uygulanacağı, kişinin göreve başlama tarihine göre değişir:

  • 1 Ekim 2008 öncesinde göreve başlayanlar: 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu (madde 45, 56) ve Kanun’un geçici hükümleri esas alınır.
  • 1 Ekim 2008 ve sonrasında göreve başlayanlar: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 47. maddesi uygulanır.
  • Er ve erbaşlar: 5510 sayılı Kanun’un 6. maddesi bu kişileri sigortalı saymamakla birlikte, 5434 sayılı Kanun’un 56. maddesi er/erbaşları ve yedek subay/astsubay okulu öğrencilerini ayrıca güvence altına almaktadır — sigortalı sayılmasalar dahi bu kapsamda vazife malülü aylığı bağlanabilir.

Bu ayrım önemlidir çünkü gösterge rakamları, zam oranları ve hesaplama yöntemi iki kanun arasında farklılık gösterebilmektedir.

Hesaplama Mantığı ve Formül

Aylığın hesaplanmasında kullanılan temel formül şöyledir:

Aylık (brüt) = [(Gösterge + Ek Gösterge + Kıdem Aylığı Göstergesi) × Aylık Katsayı] + [Taban Aylık Göstergesi (1.000) × Taban Aylık Katsayısı]

Bu temel aylık üzerine maluliyet derecesine göre belirlenen bir zam oranı (5434 s.K. madde 55) eklenir. Formülü oluşturan her kalem kısaca şöyledir:

Gösterge rakamı: Kişinin derece-kademesine karşılık gelen, 657 sayılı Kanun’un Ek-I Cetvelinde yer alan sayıdır. Örneğin bir kişinin 1. derecenin 4. kademesindeyse göstergesi 1.500’dür; 4. derecenin 1. kademesindeyse 1.100’dür.

Ek gösterge: Unvana bağlı olarak belirlenir. Tuğgeneral düzeyindeki subay ile uzman çavuşun ek göstergesi birbirinden çok farklıdır; bu fark, aylıklar arasındaki büyük açığın en temel nedenidir.

Taban aylık: Tüm personele eşit uygulanan sabit bir kalemdir; 1.000 gösterge rakamının taban aylık katsayısıyla çarpılmasıyla bulunur.

Aylık katsayı: Her yıl Ocak ve Temmuz’da Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca belirlenir; formüldeki tüm gösterge rakamlarını TL tutarına dönüştüren çarpandır.

Efor Kaybı Tazminatı Hesaplama

2026 Memur Maaş Katsayıları

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 6 Ocak 2026 tarihli genelgesine göre 1 Ocak-30 Haziran 2026 döneminde aylık katsayı 1,387871, taban aylık katsayısı ise 22,722793 olarak belirlendi. Ardından 3 Temmuz 2026 tarihli genelgeyle 1 Temmuz-31 Aralık 2026 dönemi için aylık katsayı 1,575512, taban aylık katsayısı 25,794915 olarak güncellendi.

Dönem Aylık Katsayı Taban Aylık Katsayısı
1 Ocak – 30 Haziran 2026 1,387871 22,722793
1 Temmuz – 31 Aralık 2026 1,575512 25,794915

Karşılaştırmak için: 2025 yılında aylık katsayı 0,551852 düzeyindeydi. Katsayıların bu denli artmış görünmesinin nedeni, 657 sayılı Kanun’un gösterge cetvelinin de yeniden düzenlenmesi (ek gösterge reformu) ve kümülatif enflasyon farkı zamlarıdır; iki dönem arasındaki yaklaşık %13,52’lik artış Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 3 Temmuz 2026 tarihli genelgesiyle resmileşmiştir.

Vazife malullüğü aylıkları da doğrudan bu katsayılarla bağlantılı olduğundan, katsayı her güncellendiğinde — yani Ocak ve Temmuz’da — aylık miktarları da otomatik olarak artmaktadır.

İtibari Hizmet Süresi Ne İşe Yarar?

Vazife malullüğü aylığının hesaplanmasında salt fiilî hizmet süresi değil, fiilî hizmet + itibari hizmet toplamı esas alınır. 5434 sayılı Kanun’un 56. maddesine göre, malullük derecesine bakılmaksızın kişinin fiilî hizmet süresine ilave süre eklenir ve bu toplam 30 yıla ulaşıncaya kadar oransal artış sağlanır.

Pratikte bu şu anlama gelir: göreve yeni başlamış, üç ay hizmet etmiş bir er yaralanıp malul olsa dahi, aylık hesaplamasında bu üç aylık hizmet süresi doğrudan esas alınmaz; itibari hizmet süresi eklendiğinde çok daha uzun bir hizmet gibi değerlendirilir ve aylık buna göre hesaplanır. Bu düzenleme, kısa süre görev yapanları mağdur olmaktan koruyan güvencenin temelidir.

Maluliyet Derecesinin Aylığa Etkisi

5434 sayılı Kanun madde 52, vazife malullüğünü 6 dereceye ayırmaktadır. Maluliyet derecesi yükseldikçe (yani sakatlık ağırlaştıkça) aylığa eklenen zam oranı da artar. Bunun yanı sıra bazı pratik eşikler öne çıkmaktadır:

  • %60 ve üzeri: Vazife malullüğü aylığı için aranan asgari maluliyet oranıdır.
  • %90 ve üzeri: Başkasının sürekli bakımına muhtaçlık tespiti yapılabilir; bu durumda ayrıca bakım yardımı hakkı doğabilir.
  • Maluliyet derecesi yükseldikçe hem aylık hesaplamasındaki zam oranı artar hem de bazı ek sosyal yardım kalemleri devreye girebilir.

Maluliyet derecesini kurum sağlık kurulunun ilk raporu değil, SGK Sağlık Kurulu belirler; bu belirlemeye itiraz edilmesi ve mahkeme aşamasında bağımsız bilirkişi incelemesi yaptırılması mümkündür.

Askeri Avukat

Harp Malülü ile Vazife Malülü Arasındaki Fark

Harp malülü veya terörle mücadele kapsamında yaralanan personel (3713 sayılı Kanun, 2330 sayılı Kanun), normal vazife malülüne kıyasla hem daha yüksek bir aylık hem de farklı ek haklar alır. Bunun teknik nedeni, bu statülere uygulanan vazife tazminatı göstergelerinin ve zam oranlarının farklı hesaplanmasıdır. Uygulamada ikisi arasındaki aylık farkı, özellikle uzun dönemde, son derece belirgin hale gelir.

Harp malülüne tanınan ek sosyal haklar — ücretsiz ulaşım, konut kredisi, eğitim yardımı gibi — ayrı bir konudur ve makalemizin “vazife malülü hakları” bölümünde ayrıntılı ele alınmaktadır.

Dul ve Yetim Aylığı Oranları

Vazife malülü personelin vefatı durumunda, aylık aile bireylerine bağlanır. Bağlanma oranları, hem 5434 sayılı Kanun hem de 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre, hangi statüde aylık aldığına göre belirlenir. Genel uygulama şu şekildedir:

Hak sahibi durumu Oranlar
Yalnızca dul eş %75
Dul eş + 1 çocuk %60 (eş) + %30 (çocuk)
Dul eş + 2 çocuk %50 (eş) + %25 + %25 (çocuklar)
Bekâr olup vefat, anne-baba hak sahibi Gelir testi uygulanır; şart sağlanırsa oransal bağlama

Çocuklar için aylık, kural olarak kız çocuklarında evleninceye, erkek çocuklarında 18 yaşına (öğrenciyse 25 yaşına) kadar devam eder. Malul çocuklarda ise bu sınır uygulanmaz.

Aylık Ne Zaman Başlar?

Aylık, kurum sağlık kurulunun verdiği “görevini yapamaz” kararlı raporun ardından SGK’nın vazife malülü kararını kesinleştirmesiyle bağlanır. Ödemeler, görevle ilişiğin kesildiği tarihi izleyen aybaşından itibaren geriye dönük olarak başlatılır; yani aylık tanınma kararı geç gelse bile, kişi başvuru tarihinden daha doğrusu ilişik kesilme tarihinden — itibaren hak ettiği aylıkları birikmiş olarak alır.

Başvuru evraklarının eksiksiz hazırlanması önemlidir: eksik belge ya da hatalı tutanak, hem gecikmeye hem de ret riskine yol açabilir.

SGK Ret Kararı Gelirse Aylık Alınamaz mı?

SGK’nın ret kararı, aylık hakkının ortadan kalktığı anlamına gelmez. Ret kararına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir; dava kazanıldığında aylık, başvuru tarihinden itibaren işleyen faiziyle birlikte toplu olarak ödenir. Bu süreç “vazife malullüğü davası” başlıklı makalemizde ayrıntılı anlatılmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Vazife malullüğü aylığı hangi katsayıyla hesaplanır?

2026 yılında iki dönem katsayısı geçerlidir: Ocak-Haziran için 1,387871, Temmuz-Aralık için 1,575512. Bu katsayılar her yıl Ocak ve Temmuz’da Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca güncellenir.

Prim ödeme şartı var mıdır?

Hayır. Vazife malullüğü aylığının en önemli özelliği, adi malullük aylığından farklı olarak herhangi bir prim ödeme gün sayısı şartı aranmamasıdır.

Harp malullüğü aylığı ile vazife malülü aylığı arasındaki fark ne kadardır?

Fark, uygulanan tazminat göstergesi ve zam oranlarına bağlı olarak kişiden kişiye değişir. Harp malülü statüsü kesin olarak daha yüksek bir aylık sağlar, ancak kesin farkı bireysel parametreler belirler.

Aylık miktarı enflasyona karşı korumalı mıdır?

Evet, otomatik bir koruma mekanizması var. Katsayılar her yıl iki kez güncellenerek (Ocak ve Temmuz) memur maaşlarındaki artışla paralel yürütülür; bu da aylığın nominal değerini koruduğu anlamına gelir.

Maluliyet oranı %59 olsa aylık bağlanır mı?

Hayır. Vazife malülü aylığı için asgari maluliyet oranı %60’tır. %60’ın altında kalan bir oranla bu aylığa hak kazanılamaz; ancak “mesleğini yapamaz” kararı da eşdeğer sayıldığından, salt yüzde bazında değerlendirme yapılmaz.

Aylık bağlandıktan sonra başka bir işte çalışılabilir mi?

2330 sayılı Kanun veya 3713 sayılı Kanun kapsamındaki harp malülleri ile terör mağdurları, sınıf/görev değiştirerek kamu da dahil olmak üzere çalışmaya devam ettiklerinde aylıkları kesilmez. Normal vazife malülü statüsünde ise yeniden sigortalı olarak çalışmaya başlanması, tabi olunan kanuna göre aylığın kesilmesine yol açabilir; bu nedenle çalışmaya başlamadan önce SGK’ya bildirim ve hukuki değerlendirme yapılması önemlidir.

Kaynakça

Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Aylık miktarı kişinin derece-kademe, ek gösterge, hizmet süresi ve maluliyet derecesine göre değiştiğinden, kesin hesaplama ancak bireysel verilerle yapılabilir. Somut durumunuzu değerlendirmek için bir hukuk bürosuna danışmanız önerilir.

Yazar: Av. Gökhan Yılmaz — Ankara Barosu (Sicil No: 3148), Reform Hukuk Bürosu, askeri hukuk ve sosyal güvenlik hukuku alanında çalışmaktadır.

Tüm makalelere dön