Askeri firar suçu, asker kişinin kıtasından veya görevi gereği bulunmak zorunda olduğu yerden izinsiz olarak ayrılması ve kanunda belirtilen sürenin geçmesine rağmen geri dönmemesiyle oluşan sırf askerî bir suçtur. Suç, 1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu’nun 66. maddesinde düzenlenmiştir.
Bu nedenle firar dosyasında kişinin ne zaman ayrıldığı, dönüş tarihi, izin durumu, mazereti, sağlık kayıtları, teslim olma şekli ve görev yerine dönmesini engelleyen koşullar birlikte değerlendirilmelidir.
Askeri Firar Suçu Nedir?
Askerî Ceza Kanunu’nun 66. maddesine göre kıtasından veya görevi gereği bulunmak zorunda olduğu yerden izinsiz olarak altı günden fazla uzaklaşan asker kişi firar suçunu işlemiş olur.
Firar suçunda korunan hukuki değer, askerî hizmetin devamlılığı ile askerî disiplin ve düzenin korunmasıdır. Asker kişinin kendisine verilen görevden izinsiz biçimde uzaklaşması, birlik düzenini ve hizmetin yürütülmesini doğrudan etkileyebilir.
Bununla birlikte asker kişinin kısa süreli olarak görev yerinden ayrılması, her durumda doğrudan Askerî Ceza Kanunu’nun 66. maddesindeki firar suçunu oluşturmaz. Kanunda öngörülen sürenin dolması, fiilin işlendiği koşullar ve kişinin kastı birlikte incelenmelidir.
Askeri Firar Suçu Kaç Günde Oluşur?
Askerî Ceza Kanunu’nun 66. maddesinde, kıtasından veya bulunmak zorunda olduğu yerden izinsiz olarak altı günden fazla uzaklaşanların cezalandırılacağı düzenlenmiştir.
“Altı günden fazla” ifadesi nedeniyle suç, izinsiz ayrılmanın hemen ardından değil, kanunda öngörülen sürenin tamamlanmasıyla oluşur. Uygulamada başlangıç ve bitiş zamanının belirlenmesinde saat hesabı, ayrılış kaydı, yoklama tutanağı, nöbet çizelgesi, teslim tutanağı ve birliğe katılış zamanı önem
taşır.
Önemli: Altı günlük sürenin nasıl hesaplanacağı yalnızca takvim günlerine bakılarak belirlenmemelidir. Kişinin görev yerinden ayrıldığı ve yeniden askerî makamların fiilî kontrolüne girdiği saatler dosyadaki kayıtlarla tespit edilmelidir.
Seferberlik hâlinde 66. maddede belirtilen süreler yarıya indirilir. Bu nedenle barış dönemindeki süre hesabı ile seferberlik dönemindeki süre hesabı aynı değildir.
İzin Tecavüzü Suçu Nedir?
Asker kişinin kıtasından izin, istirahat veya hava değişimi alarak hukuka uygun biçimde ayrılması; ancak dönmesi gereken tarihten itibaren altı gün içerisinde özürsüz olarak birliğine katılmaması, uygulamada
izin tecavüzü suçu olarak adlandırılmaktadır.
Firarda kişi görev yerinden başlangıçta izinsiz olarak ayrılır. İzin tecavüzünde ise ayrılış hukuka uygundur; hukuka aykırılık, izin veya istirahat süresi sona erdiği hâlde birliğe dönülmemesiyle başlar.
İki fiil Askerî Ceza Kanunu’nun 66. maddesinde birlikte düzenlenmiş olsa da olayın başlangıç şekli, süre hesabı ve ileri sürülebilecek mazeretler farklılık gösterebilir.
Firar ve İzin Tecavüzü Arasındaki Fark Nedir?
| Değerlendirme | Firar | İzin Tecavüzü |
|---|---|---|
| Görev yerinden ayrılış | Başlangıçtan itibaren izinsizdir. | İzin, istirahat veya hava değişimine dayanır. |
| Hukuka aykırılığın başlangıcı | İzinsiz ayrılma anıdır. | Dönülmesi gereken tarihte birliğe dönülmemesidir. |
| Kanuni süre | İzinsiz uzaklaşmanın altı günden fazla sürmesi gerekir. | Dönüş tarihinden itibaren altı gün içinde özürsüz katılmama aranır. |
| Temel ceza | Bir yıldan üç yıla kadar hapis. | Bir yıldan üç yıla kadar hapis. |
Fiilin yanlış nitelendirilmesi süre hesabını, savunmayı ve suçun oluşup oluşmadığına ilişkin değerlendirmeyi doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle kişinin kıtadan hangi hukuki statüyle ayrıldığı öncelikle belirlenmelidir.
Askeri Firar Suçunun Cezası Nedir?
Askerî Ceza Kanunu’nun 66. maddesine göre firar veya izin tecavüzü suçunun temel şeklinin cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıdır.
Mahkeme temel cezayı belirlerken suçun işleniş biçimini, firar süresini, meydana gelen zararı, failin kastının yoğunluğunu, teslim olma biçimini ve dosyadaki diğer koşulları değerlendirir.
Kanunda belirlenen ceza aralığı içinde hangi miktarda ceza verileceği her dosyanın somut özelliklerine göre belirlenir. Kişinin daha önce disiplin cezası almamış olması veya başarılı bir personel olması, suçun hiç oluşmadığı anlamına gelmez; ancak yaptırım değerlendirmesinde önem taşıyabilir.
Firar Suçunda Cezayı Ağırlaştıran Hâller
Askerî Ceza Kanunu’nun 66. maddesinin ikinci fıkrasında firar suçunun nitelikli hâlleri düzenlenmiştir. Aşağıdaki durumlarda verilecek hapis cezası iki yıldan az olamaz:
- Failin silah, mühimmat, bunların teçhizatı veya nakil vasıtalarından
birini beraberinde götürmesi, - Ordu hizmetine tahsis edilen herhangi bir eşyanın beraberinde götürülmesi,
- Asker kişinin hizmet yaparken kaçması,
- Failin firar suçu bakımından mükerrir olması.
Örneğin nöbet veya devriye hizmeti sırasında silahla birlikte görev yerinden kaçılması, temel firar suçuna göre daha ağır değerlendirilir. Ancak eşyayı yanında götürme ile firar fiili arasındaki bağlantı ve eşyanın niteliği somut olarak belirlenmelidir.
Hizmet Yaparken Firar Suçu
Failin hizmet yaparken kaçması, firar suçunun nitelikli hâllerinden biridir. Buradaki hizmetin askerî hizmet niteliğinde olması ve kişinin fiilen hizmet sırasında görev yerini terk etmesi gerekir.
Nöbet, devriye, emniyet, muhafaza veya benzeri bir görev devam ederken gerçekleştirilen firar, hizmetin güvenliğini ve devamlılığını daha ağır biçimde etkileyebilir. Bu nedenle kanun, bu durumda cezanın iki yıldan az olamayacağını kabul etmiştir.
Personelin olay anında gerçekten hizmette olup olmadığı; nöbet çizelgesi, görev emri, teslim-tesellüm belgeleri ve tanık anlatımları üzerinden belirlenmelidir.
Silah veya Mühimmatla Firar Suçu
Asker kişinin firar ederken silah, mühimmat, askerî teçhizat, nakil vasıtası veya ordu hizmetine tahsis edilmiş bir eşyayı beraberinde götürmesi cezanın ağırlaşmasına neden olur.
Silah veya askerî eşyanın personelin üzerinde bulunması tek başına yeterli kabul edilmeden, eşyanın firar sırasında bilinçli olarak beraberinde götürülüp götürülmediği ve olayın bütün koşulları değerlendirilmelidir.
Askerî eşyanın kaybolması, zarar görmesi veya başkasının eline geçmesi durumunda somut olaya göre başka suçların da gündeme gelmesi mümkündür.
Yabancı Ülkeye Firar Suçu Nedir?
Yabancı ülkeye firar suçu, Askerî Ceza Kanunu’nun 67. maddesinde düzenlenmiştir. Bu suç, yurt içindeki firar suçuna göre daha ağır sonuçlar doğurabilen özel bir firar türüdür.
Aşağıdaki asker kişiler yabancı ülkeye kaçmış sayılır:
- İzinli olduğu durumlar dışında ülke sınırları dışında üç günü geçirenler,
- Ülke dışındaki askerî birlik veya görev yerinden, deniz ya da hava
aracından kaçıp bu durumda üç günü geçirenler, - Ülke dışındaki askerî birlikten, deniz veya hava aracından ayrı düşerek
Türk resmî makamlarına ya da müttefik devlet makamlarına özürsüz biçimde
başvurmadan üç günü geçirenler, - Harp esirliğinden serbest kaldıktan sonra teslim olma imkânı bulunduğu
hâlde özürsüz olarak hareketsiz kalan ve bu durumda üç günü geçirenler.
Yabancı ülkeye firar suçunun oluşması için kişinin yurt dışında bulunma sebebi, izin durumu, resmî makamlara başvurma imkânı ve haklı bir mazeretinin bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.
Yabancı Ülkeye Firar Suçunun Cezası
Askerî Ceza Kanunu’nun 67. maddesine göre yabancı ülkeye firar suçunun temel cezası bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasıdır.
Aşağıdaki nitelikli hâllerde ceza üç yıldan yedi yıla kadar hapistir:
- Failin beraberinde silah, mühimmat, savaş araç veya gereci götürmesi,
- Failin hizmet yaparken kaçması,
- Failin mükerrir olması.
Seferberlik ve savaş hâlinde 67. maddede belirtilen üç günlük süre bir güne iner. Ayrıca suçun seferberlikte veya savaş hâlinde işlenmesi durumunda daha ağır cezalar öngörülmüştür.
Firar Suçunda Kast Aranır mı?
Firar suçu kasten işlenebilen bir suçtur. Kişinin askerî görev yerinden bilerek ve isteyerek uzaklaşması ve bu durumun kanuni süreyi aşması gerekir. Uygulamada askerlik görevinden kaçıp kurtulma amacı, olayın özelliklerinden hareketle değerlendirilir.
Ancak kastın varlığı yalnızca kişinin birliğe geç dönmüş olmasına bakılarak otomatik şekilde kabul edilmemelidir. Sağlık sorunu, ulaşım imkânsızlığı, gözaltına alınma, doğal afet veya kişinin iradesi dışında gelişen başka bir durum mevcutsa bu koşullar kast ve mazeret yönünden incelenmelidir.
Failin hangi düşünceyle hareket ettiği doğrudan bilinemeyeceğinden; telefon kayıtları, yolculuk belgeleri, sağlık kayıtları, yakınlarıyla iletişimi, birliğe haber verme girişimleri ve teslim olma biçimi önem taşıyabilir.
Firar Suçunda Geçerli Mazeretler Nelerdir?
Her mazeret firar suçunu ortadan kaldırmaz. İleri sürülen mazeretin gerçek, belgelenebilir ve kişinin zamanında birliğine katılmasını fiilen engelleyecek nitelikte olması gerekir.
Somut olaya göre değerlendirilebilecek durumlar şunlardır:
- Hastaneye yatış veya ciddi sağlık sorunu,
- Kişinin gözaltına alınması veya tutuklanması,
- Trafik kazası veya ağır yaralanma,
- Doğal afet nedeniyle ulaşımın tamamen kesilmesi,
- Kişinin iradesi dışında alıkonulması,
- Resmî makamlarca seyahatinin engellenmesi,
- Belgelendirilebilen mücbir sebep hâlleri.
Ailevi problem, ekonomik sıkıntı veya psikolojik baskı her durumda doğrudan hukuka uygunluk nedeni oluşturmaz. Bununla birlikte kişinin irade yeteneği, sağlık durumu veya kusurluluğu üzerinde etkili olması hâlinde değerlendirmeye alınabilir.
Sağlık sorunu ileri sürülüyorsa raporun tarihi, düzenlendiği kurum, istirahat süresi ve kişinin birliğe haber verip vermediği incelenmelidir.
Psikolojik Rahatsızlık Firar Suçunu Etkiler mi?
Firar olaylarının bir kısmında ağır stres, uyum problemi, depresyon, travma veya başka psikolojik rahatsızlıklar ileri sürülebilmektedir. Ancak yalnızca psikolojik sorun yaşandığının söylenmesi suçun kendiliğinden ortadan kalkmasını sağlamaz.
Rahatsızlığın olay tarihinde kişinin davranışlarını yönlendirme veya fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği üzerindeki etkisi tıbbi belgelerle değerlendirilmelidir. Olay öncesindeki muayeneler, ilaç kullanımı, hastane başvuruları ve uzman raporları bu açıdan önem taşır.
Gerekli hâllerde kişinin ceza sorumluluğunu etkileyen bir durum bulunup bulunmadığı konusunda adli tıp veya uzman hekim incelemesi talep edilebilir.
Kendiliğinden Teslim Olmak Cezayı Ortadan Kaldırır mı?
Firar eden asker kişinin kendiliğinden birliğine dönmesi veya yetkili makama teslim olması, suç tamamlandıktan sonra gerçekleşmişse kural olarak suçu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Bununla birlikte kişinin yakalanmadan teslim olması, firar süresinin kısa olması, birliğine dönmek için girişimde bulunması ve soruşturma sürecindeki davranışları cezanın belirlenmesinde değerlendirilebilir.
Teslim olma anının açıkça belgelenmesi gerekir. Kolluk birimine, askerlik şubesine, askerî birliğe veya Cumhuriyet başsavcılığına yapılan başvurunun tarih ve saati kayıt altına alınmalıdır.
Firar Suçu Kesintisiz Suç mudur?
Firar suçu, asker kişinin yetkili makamların kontrolü dışında kalmaya devam ettiği süre boyunca hukuka aykırı durumun sürdüğü bir suç olarak değerlendirilmektedir.
Firar hâli kişinin birliğine dönmesi, yetkili makama teslim olması, yakalanması veya askerî makamların fiilî kontrolüne girmesiyle sona erebilir. Bu tarih; suç tarihi, görevli makam, zamanaşımı ve delil değerlendirmesi bakımından önemlidir.
Kişinin yalnızca telefonla birliğini araması veya dönmek istediğini söylemesi, her durumda firar hâlini sona erdirmez. Fiilen teslim olunduğu veya askerî kontrol altına girildiği an belirlenmelidir.
Firar Suçunda Soruşturma İzni Gerekir mi?
Firar suçu sırf askerî suç niteliğindedir. Asker kişilerin işledikleri askerî suçların soruşturulması, Askerî Ceza Kanunu Ek Madde 15 kapsamında kural olarak soruşturma iznine tabidir.
Yetkili merci, firar iddiasıyla ilgili ön inceleme yaptırarak soruşturma izni verilmesine veya verilmemesine karar verir. Firar hâlindeki kişinin bulunamaması nedeniyle ifadesinin alınmasının imkânsız olduğu zorunlu durumlarda ön inceleme, kişinin ifadesi alınmadan da tamamlanabilir.
Verilen soruşturma izni kararına karşı kararın bildirilmesinden itibaren on gün içinde itiraz edilebilir. Sırf askerî suçlara ilişkin soruşturma iznine itiraz edilmesi, soruşturma işlemlerinin devam etmesini engellemez.
Soruşturma izni süreci hakkında ayrıntılı bilgi için
soruşturma iznine itiraz
başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Firar Suçunda Görevli Mahkeme Hangisidir?
Askerî mahkemelerin kaldırılmasının ardından asker kişilerin ceza yargılamaları adli yargıdaki ceza mahkemelerinde yürütülmektedir. Görevli mahkeme, isnat edilen suç ve kanunda öngörülen cezanın üst sınırı dikkate alınarak belirlenir.
Temel firar veya yabancı ülkeye firar suçunda görevli mahkemenin tespitinde, nitelikli hâlin bulunup bulunmadığı ve dosyada başka suçların da yer alıp almadığı değerlendirilmelidir.
Yer bakımından yetkili mahkemenin belirlenmesinde ise firarın başladığı yer, suçun sona erdiği yer ve kesintisiz suçlara ilişkin ceza muhakemesi kuralları önem taşıyabilir.
Firar Suçunda Tutuklama Olur mu?
Firar suçunun işlendiği iddiası, kişinin otomatik olarak tutuklanacağı anlamına gelmez. Tutuklama için Ceza Muhakemesi Kanunu’nda belirtilen kuvvetli suç şüphesi ile somut bir tutuklama nedeninin bulunması gerekir.
Kişinin kaçma şüphesi, delilleri etkileme ihtimali, firar süresi, teslim olma biçimi ve kişisel durumu değerlendirilir. Tutuklama yerine adli kontrol tedbirlerinin yeterli olup olmayacağı da ayrıca incelenmelidir.
Hakkında yakalama kararı bulunan kişinin teslim sürecini plansız biçimde yürütmesi, savunma imkânlarını zorlaştırabilir. Teslim olmadan önce dosyanın bulunduğu savcılık, yakalama kararının kapsamı ve isnat edilen suç öğrenilmelidir.
Firar Suçunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması veya Erteleme
Firar suçunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi, seçenek yaptırım veya diğer bireyselleştirme kurumlarının uygulanıp uygulanamayacağı; Askerî Ceza Kanunu’ndaki özel hükümler, hükmedilen cezanın miktarı, suç tarihi ve kişinin adli geçmişi birlikte incelenerek
belirlenmelidir.
Sırf askerî suçlar bakımından özel sınırlamalar bulunabileceğinden, genel ceza hukukunda uygulanan sonuçların firar suçunda da otomatik şekilde uygulanacağı kabul edilmemelidir.
Bu nedenle dosya görülmeden “kesinlikle cezaevine girilmez” veya “ceza mutlaka ertelenir” şeklinde bir değerlendirme yapılması doğru değildir.
Firar Suçu Meslekten Çıkarma veya Sözleşme Feshi Doğurur mu?
Firar suçu nedeniyle yürütülen ceza soruşturması ile personel hakkında uygulanabilecek idari ve disiplin işlemleri birbirinden farklıdır. Ceza davasının sonucundan bağımsız olarak personelin statüsüne göre disiplin soruşturması veya sözleşme işlemi başlatılabilir.
Uzman erbaş ve sözleşmeli erler açısından firar fiili; sözleşmenin yenilenmemesi, feshi veya Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişik kesme sonucuna yol açabilir. Subay ve astsubaylar yönünden ise disiplin, sicil, terfi ve ayırma süreçleri gündeme gelebilir.
Bununla birlikte firar isnadının bulunması, her personelin sözleşmesinin otomatik olarak feshedileceği anlamına gelmez. Personelin tabi olduğu kanun, fiilin süresi, verilen ceza, disiplin geçmişi ve işlemin dayanağı birlikte incelenmelidir.
Uzman Çavuş Firar Suçu
Uzman çavuş firar suçu, ceza soruşturmasının yanında 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ve ilgili sözleşme mevzuatı bakımından da sonuç doğurabilir.
Uzman erbaşın göreve gelmediği tarihler, hakkında düzenlenen tutanaklar, birliğe bilgi verip vermediği, sağlık veya ailevi mazeretleri ve ne şekilde teslim olduğu araştırılmalıdır.
Ceza soruşturması ile sözleşme feshi işlemi farklı hukuki süreçlerdir. Ceza dosyasında verilen kararın idari işleme etkisi ile sözleşme feshinin ayrıca dava konusu edilip edilemeyeceği somut olay üzerinden değerlendirilmelidir.
Sözleşmeli Er Firar Suçu
Sözleşmeli er firar suçu, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu kapsamındaki sözleşme ilişkisinin devamını etkileyebilir. Firar süresi, göreve dönme şekli ve personelin daha önceki disiplin durumu idari işlem bakımından önem taşır.
Sözleşme feshi kararı verilmişse ceza soruşturmasının yanı sıra fesih işleminin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğu da incelenmelidir. Fesih kararına karşı açılacak idari davanın süresi ceza davasının sonuçlanması beklenerek geçirilmemelidir.
Subay ve Astsubaylarda Firar Suçu
Subay veya astsubay hakkında firar soruşturması yürütülmesi; ceza sorumluluğunun yanı sıra disiplin ve personel hukuku yönünden de önemli sonuçlar doğurabilir.
Personelin görevden uzaklaştırılması, terfi değerlendirmesinin etkilenmesi, sicil işlemleri veya Silahlı Kuvvetlerden ayırma süreci gündeme gelebilir. Ancak her idari işlemin ayrıca kanuni dayanağa ve somut gerekçeye sahip olması gerekir.
Ceza soruşturmasına sunulan savunma ile disiplin soruşturmasında sunulan savunmanın birbiriyle çelişmemesine dikkat edilmelidir.
Firar Suçunda Hangi Deliller Kullanılır?
Firar dosyasında suçun başlangıç ve bitiş zamanını, mazereti ve kişinin kastını ortaya koyabilecek her hukuka uygun delil değerlendirilebilir.
Başlıca deliller şunlardır:
- Yoklama ve firar tespit tutanakları,
- Nöbet ve görev çizelgeleri,
- İzin, istirahat ve hava değişimi belgeleri,
- Birliğe katılış veya teslim tutanağı,
- Hastane ve sağlık kayıtları,
- Otobüs, uçak ve tren biletleri,
- Trafik kazası veya kolluk tutanakları,
- Telefon arama ve mesaj kayıtları,
- Birliğe yapılan bildirimler,
- Kamera görüntüleri,
- Tanık anlatımları,
- Yakalama ve gözaltı kayıtları.
Özellikle teslim zamanı ve mazeret bakımından belgelerin sonradan kaybolmaması için mümkün olduğunca erken toplanması gerekir.
Askeri Firar Suçunda Savunma Nasıl Yapılır?
Firar savunması yalnızca kişinin neden birliğe gitmediğini anlatan genel bir açıklamadan oluşmamalıdır. Öncelikle suçun başlangıç ve bitiş tarihi, kanuni sürenin dolup dolmadığı ve fiilin firar mı yoksa izin tecavüzü mü olduğu belirlenmelidir.
Savunmada özellikle şu sorulara cevap verilmelidir:
- Kişi görev yerinden hangi tarihte ve saatte ayrılmıştır?
- Ayrılış izinli mi, izinsiz mi gerçekleşmiştir?
- Birliğe dönülmesi gereken tarih nedir?
- Kişi hangi tarihte teslim olmuş veya yakalanmıştır?
- Kanuni süre tam olarak dolmuş mudur?
- Göreve dönmeyi engelleyen somut bir mazeret var mıdır?
- Mazeret hangi belgelerle kanıtlanabilir?
- Kişi birliğine haber vermek için girişimde bulunmuş mudur?
- Olay tarihinde ceza sorumluluğunu etkileyen sağlık sorunu var mıdır?
- Hizmet sırasında veya askerî eşya ile firar iddiası doğru mudur?
Savunmanın ceza soruşturması, soruşturma izni süreci ve disiplin dosyası birlikte düşünülerek hazırlanması gerekir.
Firar Suçunda En Sık Yapılan Savunma Hataları
- Altı günlük sürenin belge üzerinden hesaplanmaması,
- Firar ile izin tecavüzünün birbirine karıştırılması,
- Sağlık mazeretinin rapor ve hastane kayıtlarıyla desteklenmemesi,
- Teslim tarihini gösteren tutanağın dosyaya sunulmaması,
- Birliğe yapılan bildirimlerin belirtilmemesi,
- Ceza ve disiplin savunmalarında çelişkili ifadeler kullanılması,
- Hizmet sırasında firar iddiasına cevap verilmemesi,
- Silah veya askerî eşyanın neden personelde bulunduğunun açıklanmaması,
- Psikolojik rahatsızlığın yalnızca soyut biçimde ileri sürülmesi,
- Sözleşme feshi için idari dava süresinin geçirilmesi.
Askeri Firar Suçunda Askeri Avukat Desteği
Askeri avukat ifadesi, mevzuatta düzenlenmiş ayrı bir avukatlık unvanı değildir. Uygulamada bu ifade, askerî ceza hukuku, disiplin hukuku ve personel hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklar üzerinde çalışan avukatları tanımlamak amacıyla kullanılmaktadır.
Askeri firar suçu dosyasında ceza soruşturması, soruşturma izni, yakalama kararı, disiplin işlemi ve sözleşme feshi aynı anda gündeme gelebilir. Bu süreçlerin her biri farklı süre ve başvuru yollarına tabidir.
Dosyanın askerî ceza hukuku alanında çalışan bir askeri ceza avukatı tarafından incelenmesi; süre hesabının, mazeret belgelerinin, suç vasfının ve personel hukukuna ilişkin sonuçların birlikte değerlendirilmesine katkı sağlayabilir.
Askerî ceza soruşturmaları hakkında ayrıntılı bilgi için
askeri ceza avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz. Firar suçunun unsurları ve dosyaya özgü savunma süreci hakkında ayrıca firar suçu ve cezası başlıklı hizmet içeriğimize ulaşabilirsiniz.
Askeri Firar Suçu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Askeri firar suçu kaç günde oluşur?
Kıtasından veya bulunması gereken yerden izinsiz olarak altı günden fazla
uzaklaşan asker kişi bakımından Askerî Ceza Kanunu’nun 66. maddesindeki firar
suçu gündeme gelir. Süre, dosyadaki ayrılış ve teslim kayıtlarına göre
hesaplanmalıdır.
Firar suçunun cezası kaç yıldır?
Firar suçunun temel cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir. Silah veya
askerî eşya ile firar, hizmet sırasında kaçma veya mükerrirlik hâllerinde
ceza iki yıldan az olamaz.
İzin dönüşü birliğe katılmamak firar sayılır mı?
İzin, istirahat veya hava değişimi sonunda dönülmesi gereken tarihten
itibaren altı gün içinde özürsüz olarak birliğe katılmamak, Askerî Ceza
Kanunu’nun 66. maddesi kapsamında izin tecavüzü suçunu oluşturabilir.
Bir gün geç dönmek firar suçu oluşturur mu?
Askerî Ceza Kanunu’nun 66. maddesindeki firar suçunun oluşması için kanunda
belirtilen sürenin dolması gerekir. Bununla birlikte daha kısa süreli izinsiz
ayrılıklar disiplin hukuku bakımından sonuç doğurabilir.
Kendiliğinden teslim olmak firar suçunu ortadan kaldırır mı?
Suç tamamlandıktan sonra kendiliğinden teslim olmak, kural olarak suçu
ortadan kaldırmaz. Ancak teslim şekli ve firar süresi cezanın belirlenmesinde
değerlendirilebilir.
Sağlık raporu firar suçunu engeller mi?
Geçerli ve olayla ilgili bir sağlık raporu mazeret yönünden değerlendirilebilir.
Raporun tarihi, kapsamı, düzenlendiği kurum ve personelin birliğine bildirim
yapıp yapmadığı önemlidir.
Psikolojik sorun nedeniyle firar eden kişi ceza alır mı?
Psikolojik rahatsızlık suçu otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Rahatsızlığın
olay tarihinde kişinin algılama veya davranışlarını yönlendirme yeteneğine
etkisi uzman raporlarıyla belirlenmelidir.
Firar suçunda soruşturma izni gerekir mi?
Asker kişilerin işlediği askerî suçların soruşturulması kural olarak
soruşturma iznine tabidir. Firar, sırf askerî suç niteliğinde olduğundan
Askerî Ceza Kanunu Ek Madde 15 hükümleri uygulanır.
Firar suçunda soruşturma iznine itiraz edilebilir mi?
Soruşturma izni kararına karşı bildirimden itibaren on gün içinde itiraz
edilebilir. Sırf askerî suçlarda itiraz, soruşturma işlemlerini durdurmaz.
Yabancı ülkeye firar suçunun cezası nedir?
Yabancı ülkeye firar suçunun temel cezası bir yıldan beş yıla kadar hapistir.
Silah veya savaş gereciyle firar, hizmet sırasında kaçma ya da mükerrirlik
hâlinde ceza üç yıldan yedi yıla kadar hapistir.
Firar eden uzman çavuşun sözleşmesi feshedilir mi?
Firar fiili uzman erbaşın sözleşmesi yönünden ciddi sonuçlar doğurabilir.
Ancak fesih işleminin şartları; firar süresi, disiplin durumu, ceza dosyası ve
uygulanacak personel mevzuatına göre değerlendirilmelidir.
Firar suçunda avukat tutulması zorunlu mudur?
Her dosyada avukatla temsil zorunlu değildir. Ancak soruşturma izni, ceza
soruşturması, yakalama ve sözleşme feshi gibi farklı süreçlerin birlikte
yürüyebilmesi nedeniyle hukuki destek alınması yararlı olabilir.
Askeri Firar Suçu İçin Hukuki Destek
Hakkınızda firar veya izin tecavüzü nedeniyle soruşturma başlatılmışsa; firarın başlangıç ve bitiş tarihi, teslim şekli, sağlık kayıtları, mazeretler ve soruşturma izni kararı birlikte incelenmelidir.
Reform Hukuk Bürosu; subay, astsubay, uzman erbaş ve sözleşmeli erler hakkındaki askeri firar suçu, izin tecavüzü ve yabancı ülkeye firar soruşturmalarında Türkiye genelinde hukuki destek sunmaktadır.